Палужская зямля асаблівая. Яна дыхае гісторыяй, якую калісьці ўславіў у сваіх вершах яе славуты сын – Аляксей Пысін. Днямі ў Палужскай сярэдняй школе, якая з гонарам носіць імя паэта-земляка, прайшло ўрачыстае мерапрыемства, прысвечанае 106-й гадавіне з дня яго нараджэння. Гэта была не проста школьная сустрэча, а сапраўднае свята народнай памяці, якое аб’яднала мінулае і сучаснасць.
Памяць – гэта наша адказнасць
Мерапрыемства сабрала разам вучняў, настаўнікаў і гасцей, для якіх творчасць Пысіна – гэта маральны арыентыр. Адкрываючы свята, дырэктар школы Алена Чаюкова звярнула ўвагу на тое, што спадчына паэта з’яўляецца падмуркам выхавання:
«Для нашай школы імя Аляксея Пысіна – гэта не проста назва на шыльдзе, гэта наш духоўны стрыжань. Мы бачым сваю місію ў тым, каб кожнае новае пакаленне палужцаў ведала і шанавала свайго славутага земляка. Яго вершы вучаць дзяцей самаму галоўнаму: любіць Радзіму так, як любіў яе ён – шчыра, без пафасу, праз працу і павагу да сваіх каранёў. Менавіта таму мы штогод праводзім такія сустрэчы, дзе паэзія гучыць жыва і сучасна», – падкрэсліла Алена Іванаўна.
Ад «Саракоў» да франтавых дарог
Праграма свята была прасякнута глыбокім сімвалізмам. Паколькі Аляксей Пысін нарадзіўся 22 сакавіка, у народнае свята «Саракі», удзельнікі мерапрыемства ажывілі старадаўнюю традыцыю «гукання вясны». Маці паэта заўсёды выпякала ў гэты дзень духмяных «жаваранкаў», і сённяшнія гаспадыні Палужа падтрымалі гэты звычай, пачаставаўшы гасцей сімвалічнай выпечкай.
Але жыццё паэта – гэта і суровыя выпрабаванні. Вучні школы Мікіта Верам’ёў і Яўгенія Гулькова праз вершы «Палім мы маршанскую махорку…» і «Кінаэпапея» змаглі перадаць салдацкую праўду Пысіна, які прайшоў праз пяць франтоў і быў узнагароджаны медалём «За адвагу». Радкі аб гатоўнасці «пайсці ў сваю дывізію» гучалі ў зале асабліва моцна, прымушаючы задумацца аб цане мірнага неба.
Музей як жывая памяць
Асаблівую ролю ў жыцці навучальнай установы адыгрывае літаратурны музей Аляксея Пысіна. Гэта не проста экспазіцыя, а месца, дзе паэзія сустракаецца з гісторыяй. Настаўніца школы Аксана Мельнікава, якая завяршала імпрэзу пранікнёным чытаннем верша, падзялілася сваім бачаннем музейнай працы:
«Наш музей – гэта жывы арганізм. Мы не проста захоўваем рэчы, мы папулярызуем творчасць Пысіна праз праекты, даследчыя працы і вось такія шчырыя сустрэчы. Калі я чытаю яго вершы, я адчуваю незвычайную сувязь з гэтай зямлёй. Пысінскае слова – вельмі сумленнае, яно здабыта ў цяжкай працы і жорсткіх баях. Для нашых вучняў музей становіцца месцам сілы, дзе яны пачынаюць па-сапраўднаму ганарыцца сваёй малой радзімай. Мы актыўна ўдзельнічаем у абласных і рэспубліканскіх конкурсах, каб імя нашага земляка ведала ўся краіна», – распавяла Аксана Юр’еўна.
Погляд моладзі: чаму Пысін актуальны сёння?
Сённяшнія школьнікі ўспрымаюць паэзію земляка не як сухую класіку, а як жывы дыялог. Пасля мерапрыемства вучні падзяліліся сваімі ўражаннямі.
«Калі чытаеш вершы Аляксея Васільевіча, разумееш, што ён пісаў пра нас, пра нашы палі і лясы. Яго мова – вельмі прыгожая і зразумелая. Удзельнічаючы ў конкурсах, мы не проста вучым тэкст, мы спрабуем адчуць тое, што адчуваў ён, калі вяртаўся з вайны дадому», – адзначыў адзін з удзельнікаў літаратурных чытанняў.
Для маладых палужцаў постаць Пысіна – гэта прыклад таго, як хлопец з маленькай вёскі Высокі Борак змог стаць гонарам усёй Беларусі, пры гэтым не страціўшы сваёй сціпласці і чалавечнасці.
Запавет нашчадкам
Завяршылася мерапрыемства відэасюжэтам і выступленнем Надзеі Галушкінай, якія падвялі вынік усёй імпрэзе. Галоўная думка, якую вынеслі са свята і дарослыя, і дзеці, гучала проста: шанаваць памяць бацькоў, берагчы родную прыроду і сваю мову. Палужская школа імя Аляксея Пысіна яшчэ раз даказала: і праз 106 гадоў пасля нараджэння Песняра яго слова застаецца актуальным, а памяць пра яго – вечнай.
